Dit jaar zou je 75e geboortejaar zijn. Een liefdevoller geschenk kan ik je niet geven. Papa, bedankt voor al het moois wat je ons laat zien. 13.09.2009 *Amsterdam, 1960         1e prijs, vrij werk voor beginners van een fotowedstrijd uit 1960 bij fotografenvereniging 'De Amateur' uit Eindhoven - mijn moeder Rikie op de trappen van het Eindhovens gemeentehuis -

 

 

Mijn vader sprak niet vanuit zichzelf over zijn jeugd of verleden in het algemeen.

Ik zal er heus naar gevraagd hebben, het heeft alleszins geen sporen in mijn geheugen nagelaten.

 

De noodzaak of bewustwording om mijn vaders verleden, of in dit geval zijn fotografie-intenties, te bevragen of proberen te doorgronden heb ik niet ingezien. Na zijn overlijden in 2001 en mijn moeder in 2013, heb ik openstaande vragen aan mijn broer Björn en anderen voorgelegd.

De antwoorden zijn uiteraard een weergave en uiting van eigen herinneringen.

Om zijn werk inhoudelijk te bespreken ben ik niet de aangewezen persoon. Op termijn zal zijn werk worden opgenomen in de Brabant-Collectie van Tilburg University namens de Provincie Noord-Brabant, daar waar kennis en kunde samenkomen en zijn nalatenschap gewaarborgd blijft.

Een grote waardering en erkenning.

 

Omdat ik toch een beeld wil schetsen van mijn vader geven onderstaande herinneringen, data en opsommingen een globaal beeld.

Gelukkig heeft hij, bewust of onbewust, veel nagelaten in zowel beeld als op schrift.

 

Als kind mag ik me gelukkig prijzen met een vader die heel veel tastbaars heeft bewaard van onze jeugd.

Vanaf geboorte tot en met opleiding of studie, netjes geordend in mappen op jaartal.

Welk kind of persoon kan nog zeggen dat de volgekladerde agenda, doorgeprikte gum en geodriehoek bewaard zijn gebleven en zowat alle fröbels van de kleuterschool? Of een inkijk in de familiegeschiedenis vanwege kasboeken die hij vanaf 1966 bewaard heeft in een stevige en grote 'Superscope' radiodoos uit 1974? Zelfs al zijn rijbewijzen, ook die van mijn moeder, netjes opgeborgen. Waar kom je dat nog tegen? Inderdaad, bij ons thuis ... !

 

Mijn vader H.J.M. Harry Guntlisbergen, geboren in 1934, Dahliastraat, stadsdeel Stratum in Eindhoven, verloor op 16-jarige leeftijd zijn moeder, Martina der Kinderen. Dit verlies heeft hem er waarschijnlijk toe bewogen om zijn ouderlijk huis, zijn vader en jongere broer te verlaten om het leven zelf te gaan uitvinden.

 

Zijn opleiding tot elektricien aan de ambachtsschool bracht hem bij Philips, de affiniteit met dit vak kon hem niet bekoren, liet dit vak voor wat het was en ging aan de slag als fietsbezorger van medicijnen voor de Amsterdamse Chininefabriek in Eindhoven. Om werkelijk voor zelfstandigheid te kiezen, zo vermoed ik, ging hij mee als bemanningslid op de wilde vaart. Hoelang zijn betrekking heeft geduurd en in welk land hij voet aan wal heeft gezet is me niet bekend. Het zal een zware arbeid zijn geweest, de jongemannen werden immers niet gespaard.

Mijn vader heeft daarna zijn dienstplicht vervuld en rond die tijd, in 1952, mijn moeder, Rikie de Wit, ontmoet in het Eindhovense uitgaansleven.

Mijn vader werd direct liefdevol opgenomen in haar familie.

 

Nog voordat hij zich, via zelfstudie, in het boekhoudersvak ging bekwamen was hij werkzaam als postbode bij de PTT. Dat mijn vader efficiënt en systematisch kon denken werd al snel duidelijk, omdat hij een manier had bedacht om zoveel mogelijk poststukken met zo min mogelijk handelingen mee te nemen door een schijnbaar optimale tasindeling en postordening. Zijn systeem kreeg navolging. Zo ook toen hij als ambtenaar ging werken voor de gemeentebedrijven Eindhoven, afdeling boekhouding, na het behalen van de Staatsexamens in 1963 en 1964. Hij had een systeem bedacht om de vele periodieke kwitanties én bijkomend extra werk via een aparte codering effectiever te verwerken, de directie beloonde zijn idee met fl. 100,-

 

Inmiddels getrouwd en vader van twee kinderen, verhuizen we eind 1975 van stadsdeel Strijp naar het dorp Dommelen. Wellicht een strategische beslissing, omdat de verbeelding en de binding met historisch en cultureel erfgoed in combinatie met het Kempische en ook Limburgse landschap vanuit dit dorp voor hem optimaal bleek. Redelijk snel na de verhuizing heeft hij jarenlang een bestuursfunctie gehad als penningmeester voor Toer- en Wieler Club 'De Kempen' uit Valkenswaard.

 

Mijn vader was een 'alle seizoenen' fietser. Met zijn camera en statief in de zijtassen kon hij behoorlijke afstanden overbruggen in een relatief korte tijd in een dusdanige tempo waardoor hij voldoende interessante composities en momenten kon ontdekken en vastleggen. Kortom als 'verkenningsvoertuig' voor hem veel beter dan de auto die hij sporadisch gebruikte. Zijn Vespa snorfiets heeft hem vanaf 1994 qua afstand wel veel verder gebracht.

 

Daarnaast was mijn vader een ochtendmens, wat hem vele voordelen opleverde zoals de prachtige, typerende ochtend lichtvallen en hij op dat tijdstip weinig hinder ondervond van het verkeer, waar hij zeer kien op was om dit voor hem storend element niet in het beeld te brengen. Zo ook de maisvelden die tijdens het zomerseizoen, langdurig een belemmering waren en hem, zoals hij me eens vertelde, helaas schitterende vergezichten hebben ontnomen.

 

In Dommelen kon hij, net als in Eindhoven, zijn doka inrichten. Waarschijnlijk heeft hij ook gebruik gemaakt van de doka van fotografen vereniging 'De Amateur', een Eindhovense vereniging opgericht door Martien Coppens, waar hij rond 1960 lid van was.

Ik weet met grote zekerheid dat mijn vader gelukkig was in zijn doka, daar was hij helemaal in zijn element. Alles naar zijn hand zetten en tot in de finesse werken aan een eigen 'receptuur'. In de loop der jaren heeft hij nauwkeurig vorderingen en handelingen genoteerd om de beste resultaten te behalen. In zijn aantekeningen staan veelal filternummers, doordruk- en tegenhoudtijd, jaargetij, standplaats, weersomstandigheid of een routebeschrijving.

 

Als kind mocht ik weleens helpen of toekijken. De geur, de stilte, de donkere en op den duur niet meer zo donkere kamer, het hoorbaar tikken van een wekkertje of het magisch moment dat er beeld op papier tevoorschijn kwam. Ondanks zijn 'toverkunsten' vond ik het meest fascinerende de kast waar hij als het eenmaal donker was, blindelings en feilloos zijn gereedschappen en materiaal kon vinden, dat was echt toveren!

De kastdeur maakte een typisch piepend geluid.

Die kast, laten we zeggen een halve eeuw oud, hebben we uiteraard bewaard en staat nu in mijn kamer met een bijna identiek piepgeluid te pronken.

Bij het openen of sluiten van de deur komt de herinnering weer tot leven.

 

Ik meen dat ik mijn vader begrijp, kijk erg graag door zijn ogen en koester de gedachte dat wat er was óf nog is, van waarde kan zijn voor later.

 

Tjabine - januari 2018 -

 

 

Beautyflex  Rolleiflex T - Tessar, bouwjaar 1958-1966  Rolleiflex Tessar en 6002     


                     

 

 

                                                                                                                      

 

 

    all images © Harry Guntlisbergen